Τι έχει γίνει στα πανεπιστήμια τα τελευταία δύο χρόνια?

Έτος 2013. Μετά από μία ακόμα απροκάλυπτη επίθεση στην Δημόσια Παιδεία γίνεται πλέον σαφές για όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της ακαδημαϊκής κοινότητας πως το μέλλον της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης διαγράφεται ζοφερό. Όμως αυτή η επίθεση (διαθεσιμότητες υπαλλήλων σε καθεστώς ΙΔΑΧ,ΙΔΟΧ) δεν είναι ούτε τυχαία ούτε πρωτοφανής. Είναι μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων μας, οι στόχοι της οποίας είναι τρεις:

  • Δημιουργία αποφοίτων-εργαζόμενων χωρίς κατοχυρωμένα εργασιακά δικαιώματα, φτηνών και ευέλικτων με άμεση οικονομική εξάρτηση από διαδικασίες «δια βίου μάθησης».
  • Η πλήρης μετατροπή του ίδιου του πανεπιστημίου και συνολικά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε πεδίο εκμετάλλευσης από τον ιδιωτικό τομέα.
  • Η συρρίκνωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Διαφαίνεται επομένως ο ευρύτερος στόχος ο οποίος δεν είναι άλλος από την ιδιωτικοποίηση της παιδείας και την εργαλειακή αντιμετώπιση αυτής από τους φοιτητές σύμφωνα με τις επιταγές της συνθήκης της Μπολόνια. Πώς όμως εφαρμόζονται αυτοί οι στόχοι σε επίπεδο πολιτικής; Σε νομοθετικό επίπεδο μπορούμε να ισχυριστούμε σε γενικές γραμμές ότι οι δύο βασικοί στρατηγικοί στόχοι ήταν κομμάτι του ν. Διαμαντοπούλου (ν.4009/2011) και του συμπληρώματος αυτού, του ν. Αρβανιτόπουλου (ν.4076/2012), ενώ ο τρίτος βασικός στρατηγικός στόχος ήταν κομμάτι του «Σχεδίου Αθηνά».

Νόμος Διαμαντοπούλου

  1. Σπάσιμο των πτυχίων και εισαγωγή των πιστωτικών μονάδων. Προβλέπονται δηλαδή κύκλοι σπουδών σε 3 χρόνια (Bachelor) και 2 χρόνια (Master) αλλά ταχύρρυθμα προπτυχιακά σε 2 χρόνια, μειώνοντας το κύρος και την εκπαιδευτική αξία των πτυχίων και ανοίγοντας την πόρτα σε εισαγωγή διδάκτρων. Επίσης με τις πιστωτικές μονάδες γίνεται μία προσπάθεια ποσοτικοποίησης της γνώσης που κατακερματίζει τα εργασιακά δικαιώματα και επιτυγχάνει την περαιτέρω εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης.
  2. Εισαγωγή διατάξεων που νομιμοποιούν την ιδιοποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας βάση επιχειρηματικής λογικής. Για πρώτη φορά αναγνωρίστηκε και ορίστηκε ως ένα βαθμό η ίδρυση και η λειτουργία των ιδιωτικών κολλεγίων. Επίσης θεσπίστηκε η δυνατότητα ιδιωτών να ιδρύουν και να χρηματοδοτούν έδρες, άρα και να επηρεάζουν τη δομή και το περιεχόμενο των σπουδών, να χρηματοδοτούν ερευνητικά προγράμματα προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, ακόμα και να διαχειριστούν τη σίτιση και τη στέγαση των φοιτητών.
  3. Πλήρης αποδιάρθρωση του προηγούμενου μοντέλου διοίκησης με την εισαγωγή των Συμβουλίων Ιδρύματος, την κατάργηση του ασύλου και την απομάκρυνση των φοιτητών από όλες τις διαδικασίες. Ουσιαστικά τα Σ.Ι. αποτελούν την δικλείδα για την εφαρμογή του σχεδιασμού καθώς συγκεντρώνουν όλες τις αρμοδιότητες και την εκτελεστική εξουσία από τα Τμήματα και την Σύγκλητο. 

Όμως η προσπάθεια εφαρμογής του νόμου Διαμαντοπούλου συνάντησε εκτεταμένες αντιδράσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας και χάρη στις μεγάλες κινητοποιήσεις των φοιτητών η πλήρης εφαρμογή του δεν έχει επιτευχθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα Συμβούλια Ιδρύματος, όπου χάρη στους αγώνες των φοιτητών η συγκρότηση τους εκφυλίστηκε σε μια καθαρά τεχνική διαδικασία και πραγματοποιήθηκε με ηλεκτρονική ψηφοφορία, με αποτέλεσμα αυτά καθώς και όλη η νομοθεσία αναδιάρθρωσης μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα να έχει απονομιμοποιηθεί πλήρως.

Νόμος Αρβανιτόπουλου

Ο ν. Αρβανιτόπουλου, που ψηφίστηκε και αυτός εν μέσω θέρους (Ιούλιος 2012) αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια του  ν.Διαμαντοπούλου διατηρώντας στο ακέραιο τις στρατηγικές κατευθύνσεις του τελευταίου. Η ειδοποιός διαφορά των δύο νόμων ήταν ότι μετά τις κινητοποιήσεις απέναντι στο ν.Διαμαντοπούλου θεωρήθηκε ότι οι αντιδράσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας θα καμφθούν και ο νόμος θα αρχίσει να εφαρμόζεται μόνο αν ενσωματωθούν οι αντιδράσεις του μπλοκ που διαφωνούσε κατά μείζονα λόγο με το νέο αντιδημοκρατικό καθεστώς. Έτσι, φτιάχτηκε ένα νόμος που έδινε περισσότερες αρμοδιότητες στη νέα Σύγκλητο και επίσης κατοχύρωνε εκ νέου την ακαδημαϊκή και διοικητική αυτοτέλεια των Τμημάτων, χωρίς όμως να αμφισβητεί την παντοδυναμία σε τελική ανάλυση του Σ.Ι. και πετώντας εκ νέου τους φοιτητές εκτός διοίκησης.

Οι παραπάνω νόμοι συνοδεύτηκαν από μία πρωτοτυπία της κυβέρνησης Παπαδήμου. Στα πλαίσια του PSI κουρεύτηκαν τα αποθεματικά των πανεπιστημίων! Συγκεκριμένα για το ΕΜΠ το ποσό αυτό ανέρχεται σε 30 εκατομμύρια ευρώ! Επομένως και στα πλαίσια των συνεχών περικοπών των προϋπολογισμών (για το ΕΜΠ είναι στο 1/3 από πριν 2 χρόνια) το ότι τα ιδρύματα δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους δεν είναι φυσικό φαινόμενο!

Σχέδιο Αθηνά

Το σχέδιο Αθηνά αποτελεί την εφαρμογή του τρίτου στόχου, δηλαδή την συρρίκνωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με άκριτες καταργήσεις τμημάτων και συγχωνεύσεις σχολών.

Βιώνουμε τώρα την αρχή ενός νέου κύκλου εφαρμογής ενός ευρύτερου σχεδίου Αθηνά, μια προσπάθεια για την νέου εφαρμογή των στόχων υποβάθμισης του πανεπιστημίου. Και η αρχή αυτή είναι η ανακοίνωση της διαθεσιμότητας 1349 υπαλλήλων καθεστώτος ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ τον Σεπτέμβρη. Και μάλιστα για τα 2 μεγαλύτερα ιδρύματα της χώρας η διαθεσιμότητα αντιστοιχούσε σε 900 περίπου υπαλλήλους (ΕΜΠ 399). Αριθμοί οι οποίοι προέκυψαν από μία ψεύτική αξιολόγηση και ένα διαβλητό μη επιστημονικό αλγόριθμο όπου αφήνει τα ιδρύματα πλήρως αποδιαρθρωμένα χωρίς πλάνο αναδιάρθρωσης.

Όμως η λίστα δεν τελειώνει εδώ…

Με την τελευταία προσπάθεια αποσάθρωσης των πανεπιστημίων μέσω των διαθεσιμοτήτων γίνεται ξεκάθαρο ένα ευρύτερο πλάνο για το ΕΜΠ όπου φαίνεται ότι ακολουθεί τους βασικούς στόχους της συνολικότερης πολιτικής. Με την διαθεσιμότητα τα ελλείματα που θα προέκυπταν θα ανάγκαζαν το ίδρυμα να παραχωρήσει κομμάτια της λειτουργίας σε ιδιώτες (φύλαξη, βιβλιοθήκη, κέντρο δικτύων) προάγοντας ελαστικές σχέσεις εργασίας, ενώ με την δικαιολογία της αδυναμίας χρηματοδότησης αλλά και την απουσία υποστηρικτικού προσωπικού η έρευνα περνάει σε ιδιώτες (π.χ. το εργαστήριο αντοχής υλικών). Επίσης τα συγγράμματα αναμένονται να είναι και αυτά προς αγορά(ήδη οι σημειώσεις από το Θωμαϊδιο κόβονται). Τέλος, ανοίγεται ο δρόμος ποια για συγχώνευση σχολών λόγω της αδυναμίας ορισμένων να λειτουργήσουν αυτοτελώς έπειτα από τις διαθεσιμότητες, ενώ η επιβολή διδάκτρων, η υποβάθμιση και η εξίσωση πτυχίων με τα ΙΕΚ και τα κολλέγια θα αποτελούν μονόδρομο σε ένα διαλυμένο πανεπιστήμιο, το οποίο δεν θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του.

Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας είναι οργανικό κομμάτι της κοινωνίας μας. Είναι ένας πυλώνας γνώσης και προόδου, που δεν δύναται να αποτελέσει πεδίο οποιασδήποτε μορφής κερδοφορίας για τα ιδιωτικά συμφέροντα. Ένα πανεπιστήμιο αποτελεί κοινωνικό χώρο, καλλιέργειας και μόρφωσης, όχι μετάδοσης στείρας γνώσης και εργαλειακών αντιλήψεων. Είναι υποχρέωσή μας να αντισταθούμε στην υποβάθμιση των πανεπιστημίων, του μέλλοντος μας και κατ’ επέκταση ολόκληρης της κοινωνίας!

 ΟΣΟΙ ΝΟΜΟΙ ΚΙ ΑΝ ΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ:

                            Ή ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ή ΣΠΟΥΔΕΣ ΓΙΑ ΛΙΓΟΥΣ!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s