Αποτίμηση του προσχεδίου Προγράμματος Σπουδών

 

Στην τελευταία συνεδρίαση της η Επιτροπή Προπτυχιακών Σπουδών κατέληξε στην αποδοχή από τους εκπροσώπους των τομέων μιας κοινής πρότασης για την διάρθρωση του νέου προγράμματος. Αυτή συνοπτικά διακρίνεται από τα εξής χαρακτηριστικά:

  1. Μείωση των υποχρεωτικών μαθηματικών από 8 σε 4, με την δυνατότητα επιλογής άλλων 2 σαν ΚΕΥ
  2. Μείωση του συνολικού αριθμού μαθημάτων από τα 64 σuniversite-populaire-ouiε 54 (6 το εξάμηνο)
  3. Διάρθρωση των ΚΕΥ σε 2 ομάδες, μία χειμερινού εξαμήνου μία εαρινού
  4. Κατέβασμα μεγάλων μαθημάτων σε μικρότερα εξάμηνα (Μπετό 1 και 2 σε 5ο και 6ο εξάμηνο αντίστοιχα) με ταυτόχρονο πλήρη διαχωρισμό των κατευθύνσεων στο 8ο εξάμηνο
  5. Εισαγωγή εξαμηνιαίων εργαστηρίων στα βασικά θέματα κάθε τομέα

Οι παραπάνω αλλαγές αποτυπώνονται σε τίτλους μαθημάτων χωρίς όμως να έχει καθοριστεί ακόμα η ύλη, το οποίο αναμένεται να γίνει μετά την ψήφιση της τελικής πρότασης. Εμείς, για να αποτιμήσουμε το παρόν προσχέδιο έχουμε θέσει κάποιες βάσεις  στις οποίες και θεωρούμε ότι πρέπει να πατά ένα πρόγραμμα το οποίο θα απαντά στις ανάγκες του φοιτητή και του νέου μηχανικού. Από την πλευρά μας, θεωρούμε ότι ένα πρόγραμμα σπουδών, θα πρέπει:

  • Να προσφέρει βασικό υπόβαθρο γνώσεων σε όλο το εύρος του αντικειμένου.
  • Να είναι ενιαίο, πενταετές, συμπαγές και γενικό, με μαθήματα που θα ενισχύουν το θεωρητικό υπόβαθρο του μηχανικού και όχι απλά μαθήματα κατάρτισης.
  • Να κατοχυρώνει τα πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα.
  • Να αναπτύσσει τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές ευαισθησίες του φοιτητή.
  • Ο ρυθμός που θα επιβάλλει να είναι τέτοιος ώστε να αφήνει χώρο στον φοιτητή να μορφώνεται και πέρα από τα όρια της σχολής, να κοινωνικοποιείται, να πολιτικοποιείται, να διασκεδάζει.

Κοιτώντας κάποιος μόνο την πρόταση και ξεχνώντας για λίγο τον τρόπο συγκρότησής της εύκολα αντιλαμβάνεται ότι το βασικό υπόβαθρο φθίνει. Με την κάθοδο των μαθημάτων των μεγάλων εξαμήνων και τον διαχωρισμό των κατευθύνσεων το ενιαίο του πτυχίου δεν διασφαλίζεται, ενώ η συμπύκνωση μαθημάτων αφενός εντείνει τους ρυθμούς σπουδών (ρευστά και εφαρμοσμένη υδραυλική) και αφετέρου μειώνει και την συνολική προσφερόμενη γνώση.

Σε δεύτερη ανάγνωση θα πρέπει να δούμε τον τρόπο συγκρότησης, καθώς για εμάς, μία κουβέντα για το πρόγραμμα σπουδών ξεκινάει πρώτα από τη συζήτηση και τον καθορισμό των αναγκών του Πολιτικού Μηχανικού του αύριο, περνάει από την αξιολόγηση του υπάρχοντος προγράμματος, την αποτύπωση των αναγκών σε διδασκόμενη ύλη, τον καθορισμό των απαιτούμενων διδασκόμενων ωρών και τον διαχωρισμό της ύλης σε τίτλους μαθημάτων.

Σε ότι αφορά στην κουβέντα για τις  ανάγκες του ΠΜ του αύριο λίγη δουλειά έγινε. Παρότι το κείμενο των γενικών αρχών προσπαθεί να καλύψει ένα τέτοιο ζήτημα, τελικά το καταφέρνει μόνο μερικά καθώς απουσιάζει συνολικά η στρατηγική της σχολής. Φυσικά κάτι τέτοιο είναι απολύτως λογικό γιατί η χάραξη στρατηγικής αποτελεί μία ξεκάθαρα πολιτική πράξη, και το ερώτημα που πρέπει να περιλαμβάνει είναι το εξής: «Ποιες ανάγκες θέλουμε να  υπηρετεί ο Πολιτικός Μηχανικός;». Εμείς σε αυτό απαντάμε :«Τις ανάγκες της κοινωνίας». Μία απάντηση που φυσικά δεν είναι δυνατό να δοθεί, ούτε καν να ψηλαφιστεί, την  ώρα που ουσιαστικά προαπαιτεί και σύγκρουση με τα διαφορετικά συμφέροντα μέσα στην ίδια την σχολή, κάτι το οποίο δεν αγγίζεται ούτε επιδερμικά στην όλη προσπάθεια. Είναι γνωστό ότι υπάρχουν εργαστήρια ακόμα και τομείς οι οποίοι αποτελούν παγκόσμιες σταθερές, κοιτίδες επιρροής και εξουσίας μέσα στη σχολή, οι οποίοι μάλιστα είναι υπεράνω κριτικής και ελέγχου. Είναι οι ίδιοι οι καθηγητές που δίνουν άδεια στον μόνο διδάσκοντα ενός μαθήματος να πάει 6 μήνες σε άλλη χώρα για διδασκαλία, είναι οι ίδιοι που δεν δέχονται να μπουν κριτήρια στις ομοτιμοποιήσεις φοβούμενοι ότι δεν θα τα πληρούν και δεν θα μπορούν να λυμαίνονται την θέση τους και μετά την σύνταξη. Είναι η ίδια η διοίκηση της σχολής που θέσπισε τώρα το όργανο της κοσμητείας, αποτελούμενο από τον κοσμήτορα και έναν εκπρόσωπο του κάθε τομέα, χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση των φοιτητών, για να μπορέσει έτσι να παρακάμψει και τον φοιτητικό σύλλογο αλλά και τις αντιδράσεις των διαφωνούντων καθηγητών.

Και μιας και παραπάνω, μιλήσαμε για αξιολόγηση του υπάρχοντος προγράμματος, κατά την προηγούμενη χρονιά έγινε μία προσπάθεια να μαζευτούν οι «ταυτότητες» όλων των μαθημάτων, δηλαδή  να συγκεντρωθεί  η διδασκόμενη ύλη, τα θέματα και οι ασκήσεις κάθε μαθήματος. Αυτό θα έδινε την δυνατότητα, αφενός να υπάρχει έλεγχος αν ο κάθε διδάσκοντας υλοποιεί το πρόγραμμα που δηλώνει και αφετέρου εάν η ύλη ικανοποιεί τους στόχους του προγράμματος σπουδών. Σε μία τέτοια διαδικασία, πρωταρχικό ρόλο θα πρέπει να έχει ο φοιτητικός σύλλογος, ο οποίος μέσω των γενικών του συνελεύσεων, θα πρέπει να είναι εκείνος που θα διασφαλίζει ότι όλα τα παραπάνω τηρούνται, ότι η ποιότητα των σπουδών του τον καλύπτει. Παρόλα αυτά, τον τελευταίο καιρό οι συλλογικές διαδικασίες του συλλόγου, δείχνουν μία έντονη τάση αποσυσπείρωσης, κάτι που δυσχεραίνει την κατάσταση ενώ οι καθηγητές και η διοίκηση της σχολής δεν ελέγχονται από κανένα.

Κι ενώ έγινε η παραπάνω αρκετά προωθητική κίνηση, ουσιαστικά δεν έγινε ποτέ αποτίμηση του υλικού που συγκεντρώθηκε, με αποτέλεσμα, χωρίς να έχει οριστεί η αναγκαία ύλη, να αρχίσουν να διαμορφώνονται διάφορες προτάσεις. Όπως ήταν αναμενόμενο, δίχως το απαραίτητο υπόβαθρο και την αναγκαία στοχοθεσία, γρήγορα κατέληξαν οι προτάσεις να αποτελούν μία κοπτοραπτική και συρραφή προτάσεων μεταξύ τομέων, ανάγοντας μάλιστα σε μαγικό αριθμό τα 54 μαθήματα. Όμως μία πρόταση κενή ύλης, αποτελεί κενή πρόταση και δεν μπορεί να πείσει κανέναν. Κι επειδή δεν μπορεί να πείσει, καταλήγει έρμαιο των συσχετισμών μεταξύ των τομέων, καταλήγει σε συζητήσεις τύπου: «όλοι πρέπει να κόψουμε μαθήματα γιατί δεν κόβετε κι εσείς».

Ακόμα αξίζει να δούμε εάν το ίδιο το προσχέδιο πληροί τις βασικές που ψηφίστηκαν από την σχολή στις 21/3/2016. Το εν λόγω λοιπόν κείμενο γενικών αρχών της επιτροπής συνοψίζεται στις εξής προτάσεις:

 «Κατά τη σύνταξη του ΠΣ πρέπει να εξασφαλίζεται η παροχή της σύγχρονης θεωρητικής και τεχνολογικής γνώσης με γνώμονα σαφείς μαθησιακούς στόχους ως προς το τι θα πρέπει να γνωρίζουν και να μπορούν να κάνουν οι απόφοιτοί μας». Όπως αναλύθηκε παραπάνω η παραπάνω πρόταση μέχρι στιγμής δεν ικανοποιείται ούτε στο ελάχιστο.

«Με το νέο πρόγραμμα σπουδών (ΝΠΣ) πρέπει οι σπουδαστές της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ να αποκτούν την αναγκαία θεωρητική και τεχνολογική κατάρτιση, η οποία θα τους επιτρέπει την προσαρμογή στις εξελίξεις του αντικειμένου του πολιτικού μηχανικού σε βάθος χρόνου». Με την δραστικότερη μείωση να συμβαίνει στα πρώτα εξάμηνα στα οποία αναπτύσσεται το θεωρητικό υπόβαθρο, τα παραπάνω τίθενται υπό αμφισβήτηση.

«Θα προσφέρει επίσης τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν βιωματικές εμπειρίες με τις εργαστηριακές δοκιμές, ώστε να καταστούν ικανοί να μελετούν, κατασκευάζουν, αναβαθμίζουν, λειτουργούν και συντηρούν τα έργα Πολιτικού Μηχανικού, αντιμετωπίζοντας τα επιμέρους προβλήματα αλλά και το όλο έργο». Ενώ πράγματι προβλέπονται για πρώτη φορά εργαστήρια τα οποία θα καλύπτουν όλους τους τομείς, η ικανότητα για σύνθεση της γνώσης και η ολιστική αντιμετώπισή της εκτίθεται από την συμπύκνωση του θεωρητικού υποβάθρου και την διακριτοποίηση των κατευθύνσεων.

«Μείωση του αριθμού των μαθημάτων και παράλληλη ενεργοποίηση της συμμετοχής των σπουδαστών, ώστε να καλλιεργείται η αυτενέργεια και να επιτυγχάνονται τα αναμενόμενα μαθησιακά αποτελέσματα». Ίσως αυτός είναι μόνος στόχος των γενικών αρχών ο οποίος ικανοποιείται στην ολότητά του.

Καταλήγουμε λοιπόν ότι ακόμα και οι ίδιες αρχές οι οποίες ψηφίστηκαν από την συνέλευση τμήματος παραβιάζονται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Ακόμη περισσότερο, η σύνταξη του προγράμματος σπουδών έγινε αγνοώντας πλήρως τις ανάγκες των φοιτητών και φοιτητριών του συλλόγου, βάζοντας ουσιαστικά μία κατεύθυνση περαιτέρω εντατικοποίησης, στην οποία κινείται η σχολή τον τελευταίο καιρό (βλέπε όριο δήλωσης, υποχρεωτικές προόδους, εξαντλητικά ωράρια, αναπληρώσεις μαθημάτων τα Σάββατα κ.ο.κ.).

Για εμάς η συζήτηση για το πρόγραμμα σπουδών αφορά την ανάγκη των φοιτητών να σπουδάζουν με ανθρώπινους ρυθμούς, να φοιτούν στη σχολή, να έχουν χρόνο για εξωσχολικές δραστηριότητες, να πολιτικοποιούνται, να βλέπουν το Πανεπιστήμιο ως κοινωνικό τους χώρο και να μπορούν να δρουν μέσα σε αυτό. Το πρόγραμμα σπουδών δεν αφορά μόνο το σήμερα, αλλά τους μηχανικούς και την κοινωνία του μέλλοντος. Σαν τέτοιο λοιπόν, δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι διαμορφώνεται με όρους συσχετισμών και ισότιμων κοψιμάτων. Καλούμε τον σύλλογο να συνεδριάσει και να λάβει σαφή θέση, να εργαστεί, να προβάλει τις δικές του ανάγκες και να αγωνιστεί για αυτές.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s